Firefox krijgt schakelaar om alle AI-functies uit te zetten

Mozilla wil Firefox voorzien van een centrale schakelaar waarmee alle functies die met AI werken in één keer kunnen worden uitgeschakeld. In hoeverre die maatregel ook de onderliggende AI-infrastructuur daadwerkelijk uitschakelt, is vooralsnog onduidelijk.

De Firefox-browser krijgt met zijn volgende update, nog voor het einde van de maand, één centrale schakelaar waarmee alle AI-functies permanent kunnen worden uitgeschakeld. Dat heeft Ajit Varma, hoofd van Firefox bij Mozilla, aangekondigd in een blogpost, waarmee hij een belofte uit medio december concreet maakt.

Volgens die aankondiging verschijnt de schakelaar in versie 148 van Mozillas browser, maar hij blijft niet alleen. Daarnaast komen er extra schakelaars waarmee afzonderlijke AI-functies afzonderlijk kunnen worden in- en uitgeschakeld. Daaronder vallen onder meer automatische vertalingen van webpagina’s, het toevoegen van beschrijvende teksten aan PDF’s, door AI gegenereerde tabgroepen, AI-voorvertoningen bij links en chatbots naast het browservenster.

In zijn aankondiging erkent Varma, zij het vooral impliciet, dat de kritiek op de AI-functies in Firefox aanzienlijk was. Hij geeft aan dat Mozilla signalen heeft ontvangen van veel gebruikers die geen behoefte hebben aan AI in de browser, terwijl anderen juist vragen om AI-hulpmiddelen die daadwerkelijk meerwaarde bieden. Vanuit die uiteenlopende verwachtingen zijn de nieuwe schakelaars ontwikkeld, die nu relatief snel worden ingevoerd.

Daarnaast benadrukt Varma dat de gekozen instellingen ook bij toekomstige updates behouden blijven. Gebruikers die AI volledig uitschakelen, hoeven die keuze dus niet steeds opnieuw te maken en zullen daarna niet meer worden geconfronteerd met pop-ups of andere verwijzingen naar de uitgeschakelde functies.

Aanleiding voor deze stap is Mozillas eerdere aankondiging om Firefox breed uit te rusten met AI-hulpmiddelen, in de hoop daarmee weer marktaandeel te winnen. De kritiek op die in december gepresenteerde plannen was echter zo fel en omvangrijk dat Mozilla zich al enkele dagen later genoodzaakt zag een mogelijkheid tot volledige uitschakeling toe te zeggen.

Critici wezen er daarbij op dat een schakelaar in de gebruikersinterface weinig betekenis heeft zolang de onderliggende infrastructuur voor AI-integratie in de browser intact blijft. Over de technische uitwerking daarvan laat Varma zich vooralsnog niet uit. Hoe ver de uitschakelmogelijkheid in de praktijk reikt, zal pas met de introductie van Firefox 148 duidelijk worden.

De reacties van gebruikers maken duidelijk dat een invloedrijk deel van de community sceptisch staat tegenover de integratie van AI in de browser. Hoeveel gebruikers uiteindelijk daadwerkelijk gebruik zullen maken van de nieuwe schakelaar, moet nog blijken. Vorige week profileerde Vivaldi het nieuwste update van zijn gelijknamige browser nog nadrukkelijk als een afwijzing van AI, waarbij het bedrijf de nadruk legde op de voordelen van menselijke intelligentie.

Volgens Vivaldi-CEO Jon von Tetzchner pakt de browserbranche met de wedloop naar steeds meer AI-hulpmiddelen het verkeerde probleem aan, een uitspraak die zich impliciet ook tegen Mozilla richt. Tegelijkertijd werken andere bedrijven aan browsers waarin AI geen aanvullende functie is, maar het fundament vormt van vrijwel alle mogelijkheden. Hoe groot de belangstelling voor dat type browser zal zijn, is vooralsnog onduidelijk.

De aangekondigde schakelaars lijken vooral bedoeld om de scherpe kanten van het debat over AI in Firefox te verzachten. Of gebruikers daarmee daadwerkelijk volledige regie krijgen, hangt af van hoe diep de uitschakeling technisch doorwerkt. Dat zal pas blijken wanneer Firefox 148 beschikbaar is.